Giúp học sinh phổ thông định hướng nghề nghiệp (P3)

22/08/2018

Chào em,

Hầu hết các môn đều là trắc nghiệm, do đó, em hãy học cách giải trắc nghiệm sao cho thông minh nhất.

Trong việc làm bài trắc nghiệm, hai thứ quan trọng nhất là đáp án và tốc độ. Để chọn ra đáp án đúng, em cần nắm kiến thức, công thức, định luật... và biết cách kiểm tra nhanh để loại đáp án sai.

Để tăng tốc độ có hai cách:

Một là sử dụng các công cụ hỗ trợ như máy tính cầm tay khi giải một số dạng toán, atlat khi học địa lý...

Hai là luyện thật nhiều lần. Hãy tìm các kho câu hỏi trắc nghiệm, làm đi làm lại để nhớ được đáp án đúng (với các môn khoa học xã hội) hoặc để tăng tốc độ giải (với các môn khoa học tự nhiên).

Ngoài ra, em cần lưu ý những điểm sau;

- Một bài tập, một câu trắc nghiệm nên giải ít nhất ba lần để khắc sâu vào trí nhớ.

- Có khá nhiều nền tảng học trực  tuyến, website ôn thi... Có rất nhiều đề thi hay và đặc biệt có nhiều thầy cô giỏi, hướng dẫn bí quyết giải nhanh, loại đáp án sai. Học ở đây sẽ nhanh hơn tự mò mẫm nhiều.

Mỗi môn sẽ có khoảng 75% nội dung chính, 25% là kiến thức mở rộng. Hãy hỏi thầy cô những kiến thức nào là chính để ưu tiên ôn trước.

Học khôn ngoan thỉ không gian nan, biết cách học sẽ bớt cực nhọc em nhé.

3-cau-hoi-giup-hoc-sinh-pho-thong-dinh-huong-nghe-nghiep-5
Sự khác nhau giữa trắc nghiệm và tự luận.

- Kỳ thi tuyển sinh đến gần và em đang phân vân giữa 2 ngành cơ khí chế tạo và công nghệ thông tin. Em thích cả hai nhưng chưa biết rõ nên chọn ngành nào. Người thân khuyên em chọn cơ khí vì không lo thiếu việc nhưng em lại khá đam mê máy tính. Mong thầy tư vấn cho em.  (nguyễn quang thắng, 18 tuổi, HCM)

- Ông Lê Tuấn Dũng:

Hãy cho tôi biết là bạn muốn trở thành ai, làm gì trong 10 năm tới?

Vấn đề không phải là ngành nào hot mà chất lượng con người mới là yếu tố quyết định. Lời khuyên của tôi là bạn nên bắt đầu lập kế hoạch học tập, lựa chọn ngành học mà bạn yêu thích ngay từ bây giờ và nghiêm túc trong việc thực hiện kế hoạch ấy. 

- Chào thầy Hiếu, em xin hỏi thầy một câu nhé. Từ nhỏ em đã có ước mơ trở thành diễn viên điện ảnh, nhưng gia đình em tuyệt đối ngăn cản và bản thân em cũng thấy nghề đó bấp bênh quá. Đến lúc chọn nghề em rất phân vân, bởi vì trong trái tim em chỉ hừng hực ngọn lửa muốn đi làm nghệ thuật thôi. Em phải làm sao đây? (Phạm Xuân Cảnh, 19 tuổi)

- Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu:

Chào em,

Nghề này không ai nói trước được điều gì nhưng nếu tim em "hừng hực" mà em không thử sẽ có thể hối hận cả đời. Do đó, e cứ nộp nguyện vọng vào các trường bình thường lẫn trường Sân khấu điện ảnh. Sau khi tốt nghiệp THPT, em phải thi năng khiếu (phân tích tác phẩm, diễn xuất...), các thầy cô là những chuyên gia trong nghề sẽ cho em biết em có đủ tố chất để theo nghề hay không.

Nếu em trượt Đại học Sân khấu điện ảnh, có thể chọn Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật. Nếu trượt nghĩa là có thể em chỉ có đam mê nhưng chưa có tố chất để theo nghề này. Khi đó, em nên chọn một nguyện vọng khác để theo bởi năm nay thí sinh được đăng ký cùng lúc nhiều nguyện vọng và tất cả sẽ được xét cùng lúc với nhau.

Chúc em sẽ đạt được nguyện vọng và "cháy" hết mình với đam mê.

- Cháu đang rất lo rằng mình sẽ trượt đại học vì sức học của cháu chỉ ở mức trung bình khá, liệu cháu có thể theo học một trường nào đó mà chỉ dạy nghề để cháu ra trường có thể xin việc được ngay không ạ? (Vũ Hương Trang, 28 tuổi, Bac Giang)

- Bà Lê Thị Hồng Hạnh:

Em đang trong thời gian ôn thi cho kỳ thi cuối tháng 6 sắp tới nên tâm lý vững là điều cần thiết nhất với em ngay lúc này. Đừng lo lắng mà hãy tập trung và cố gắng thi tốt nhất có thể. Một tinh thần thoải mái và quá trình rèn luyện lâu dài sẽ giúp em gặt hái những kết quả tốt trong tất cả kỳ thi.

Đại học không phải là con đường duy nhất để thành công. Tôi tin nếu có yêu thích và đam mê một ngành nghề nào đó và cố gắng theo đuổi vì nó, nhất định em sẽ thành công.

- Kính chào thầy cô. Cho con hỏi làm sao để định hướng đúng nghề?

Con xin cảm ơn. (Huỳnh Thị Bích Hồng, 17 tuổi)

- Ông Lê Tuấn Dũng:

Các yếu tố năng lực, đam mê và xu hướng ngành nghề là những điều mà bạn nên cân nhắc. 

- Em rất thích công nghệ thông tin đặc biệt là về smartphone, nhưng em học không giỏi toán, và em có làm một bài trắc nghiệm hướng nghiệp thì kết quả là thuộc nhóm Enterprise người kinh doanh. Có người nói là chọn nghề là phải chọn cái mình thích trước, em hoang mang quá. Mong các thầy/cô tư vấn giúp em. (phan tri hung, 17 tuổi, 03 lô H cc 10 ha nghuyễn duy trinh p.bình trưng tây quận 2)

- Bà Lê Thị Hồng Hạnh:

Chào em,

Để học ngành công nghệ thông tin cần nhất là tư duy logic, niềm đam mê, ham học hỏi, trau dồi kiến thức. Với em, tôi nghĩ đã đủ các yếu tố để có thể theo đuổi ngành học này. Điểm toán trong quá trình học phổ thông của em không giỏi không có nghĩa là em không có tư duy logic. Toán phổ thông hoàn toàn khác với toán logic. Bên cạnh đó, mô hình trắc nghiệm hướng nghiệp chỉ ra tính cách mạnh nhất và mang tính chất tham khảo. Một người có hướng kinh doanh có thể là người có chuyên môn kỹ thuật. Hiện nay, các dự án khởi nghiệp (start up) đa số là từ những người học ngành công nghệ thông tin.

Tôi nghĩ em sẽ thành công trong kinh doanh trên nền tảng công nghệ thông tin đã chọn.

- Thầy Hiếu ơi, em rất muốn theo ngành sư phạm nhưng gia đình em không cho. Em đi học theo ý ba mẹ, bây giờ ba mẹ lại muốn em đi học theo nghề để sau này học thêm anh văn để được đi du học. Em hiện giờ như đứng giữa những ngã rẽ, làm sao để em định hướng được tương lai ạ? (Kun Mọt Sách, 20 tuổi)

- Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu:

Chào em,

Hiện tại em đang bị chi phối bởi bên ngoài (các định hướng của ba mẹ...). Tuy nhiên, việc định hướng cuộc đời phải xuất phát từ bên trong bản thân em. Mọi ý bên ngoài chỉ là tham khảo. Nếu không, em sẽ bị dẫn dắt, gió thổi chiều nào xuôi theo chiều đó. Cuối cùng cuộc đời em đi làm ở khắp các điểm dừng mà không có một đích đến.

Đầu tiên, hãy tự hỏi bản thân ba câu:

Câu 1: em thích những nghề gì?

Câu 2: em hợp với những nghề gì?

Câu 3: nghề gì  có thể kiếm ra tiền giúp nuôi sống em?

Để trả lời ba câu hỏi trên, em hãy tham khảo những phần tư vấn trước, em sẽ tìm ra được lối đi cho riêng mình.

Tóm lại, nếu sống bằng một cuộc đời mà người khác "vẽ" ra, sớm muộn gì mình cũng không hạnh phúc. Do đó, nếu em thích ngành sư phạm, hãy thử làm gia sư hoặc dạy học tình nguyện... để kiểm tra bản thân có thật sự phù hợp với ngành này không. Sau đó, hãy tìm hiểu lý do ba mẹ cấm em theo ngành sư phạm. Tập hợp tất cả lý lẽ và bằng chứng để chứng minh và hóa giải những nỗi lo của ba mẹ về ngành này.

Ví dụ: "Con không nên theo sư phạm vì nghề này không kiếm ra tiền. Đi kinh doanh sẽ giàu hơn!". Khi đó, bạn nên: "Cảm ơn ba mẹ đã lo lắng cho con. Con biết ba mẹ sợ cuộc sống của con sẽ khó khăn nếu theo ngành sư phạm. Con thấy các thầy cô ở trường sống rất tốt mà không ai đến mức nghèo đói. Nhiều thầy cô thật sự yêu thích nghề này và họ thấy hạnh phúc khi mỗi ngày được đến trường, đến lớp. Cũng giống như con lấy vợ là lấy người mình thương sẽ hạnh phúc hơn là lấy vợ giàu mà không thương mình".

Mỗi nỗi lo cần có những lý lẽ và bằng chứng để ba mẹ yên tâm, lúc đó, ba mẹ sẽ tin  tưởng quyết định của em. Chúc em sống và theo đuổi được điều mà mình yêu thích bởi chúng ta chỉ được một lần sống trên đời.

- Thầy Hiếu ơi, thầy cho em biết liệu có bí quyết nào để cảm thấy tự tin hơn khi thi đại học không ạ? Em sợ em trượt thì bạn bè cười chê, gia đình thất vọng, thực tế em là người sợ nhiều thứ và dễ bị lo lắng nếu như có tác động từ bên ngoài. (Hồ Nhất Long, 19 tuổi, Lang Son)

- Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu:

Chào em,

Nếu bắt cậu bé cao 1,6m phải nhảy qua độ cao 2m, cậu bé ấy sẽ không thể nào thấy tự tin. Nhưng nếu mục tiêu chỉ là 1,3m, cậu ấy sẽ tự tin hơn nhiều. Điều này có nghĩa là, nguyện vọng của em phải vừa sức hoặc thậm chí thấp hơn một chút (khoảng 1-2 điểm so với năng lực em có thể đạt tới), chắn chắn em sẽ cảm thấy tự tin hơn.

Nếu bắt cậu bé nhảy qua độ cao 1,3m, nhưng đứng trên cát lún, cậu cũng khó mà cảm thấy tự tin, điều này nghĩa là em không vững nền kiến thức, không thuộc bài, kỹ năng không có, em sẽ bị mất tự tin ngay. Ngược lại, nền kiến thức của em là chắc chắn, kỹ năng giải bài của em là tốc độ và chuyên nghiệp, chắc chắn em sẽ tự tin hơn nhiều khi đối diện kỳ thi.

Nếu một cậu bé chuẩn bị nhảy cao, mục tiêu đã vừa sức, nền đất chắc chắn, nhưng cậu cứ tưởng tượng mình sẽ bị té, gãy chân, bị chấn thương sọ não, sẽ đạp trúng gai... thì cậu đang tự hù dọa, khiến mình sợ hãi. Từ đó nhát chân, mất bình tĩnh và nhảy không cao. Điều này nghĩa là em đừng tự hù dọa bằng cảnh bạn bè cười chê, gia đình thất vọng... mà hãy hình dung đến những môn em giỏi, kiến thức em chắc, những điểm em sẽ đạt được dễ dàng. Ngoài ra, bạn tốt là người sẽ an ủi, thông cảm cho bạn mình chứ không phải cười chê. Gia đình nếu có thất vọng thì em phải có phương án 2, 3, 4... để gia đình hy vọng. Nếu lỡ trượt đại học tốp cao, em chọn đại học tốp giữa. Nếu trượt, em chọn đại học tốp dưới. Nếu không thì vào cao đẳng. Không nữa thì vào trung cấp chuyên nghiệp, nếu không thì vào sơ cấp nghề. Nếu không vào đâu được thì đi học nghề thực tế, trong các cửa hàng, các nhà xưởng, trong các cơ sở dạy nghề.

Đi thi thôi mà, đời còn nhiều đường lắm, cứ bình tĩnh mà sống, cứ tự tin mà thi em nhé.

Chương trình Tư vấn trực tuyến diễn ra trong 2 giờ đã nhận được rất nhiều ý kiến trao đổi của độc giả. “Hướng nghiệp cho học sinh Trung học phổ thông” là một chủ đề nóng, đang được các bạn học sinh cũng như phụ huynh chú trọng mỗi khi kỳ thi THPT Quốc gia và Đại học tới gần. Việc lựa chọn học ngành nào, học tại môi trường nào và quan trọng nhất học để sau này có thể làm việc. Mong rằng chương trình đã giúp độc giả giải đáp phần nào những thắc mắc cho vẫn đề định hướng hướng nghiệp cho tương lai, lựa chọn ngành nghề, môi trường học tập cho phù hợp với bản thân.

Độc giả quan tâm, truy cập website để nhận tư vấn từ các chuyên gia có kinh nghiệm nhiều năm trong ngành giáo dục.

Hiện tại Cao đẳng Anh Quốc BTEC – FPT Education đang dành tặng 20 suất ưu đãi “Học kỳ 0 đồng” trị giá 12.900.000 đồng và 20 chiếc Laptop trị giá 6.000.000 đồng. Tham khảo tại đây.

 

Thu Ngân
(VNvexpress)